Deense tradities rondom Oud & Nieuw

Vier de jaarwisseling in Denemarken

Ben je met Oud & Nieuw in een vakantiehuisje in Denemarken? Dan is het leuk om te weten hoe de Denen deze bijzondere avond vieren! Hieronder lees je alles over de typisch Deense tradities, wat er op tafel komt, hoe het zit met vuurwerk en waar en met wie Denen het nieuwe jaar inluiden.

Typisch Deense tradities met Oud & Nieuw

De toespraak van de koning
Om 18:00 uur zit heel Denemarken voor de tv voor de traditionele nieuwjaarstoespraak van de koning (voorheen de koningin). Dit is een belangrijk moment en wordt vaak gevolgd met een glas champagne.

Chique diner met vrienden of familie
Veel Denen vieren Oud & Nieuw thuis met een uitgebreid diner, vaak in nette kleding (black tie of glitterjurk), maar met een knipoog: gekke feesthoedjes zijn ook populair.

De nieuwjaarssprong
Om klokslag middernacht springen Denen letterlijk het nieuwe jaar in: ze staan op een stoel, bank of tafel en springen er precies om middernacht vanaf. Dit zou geluk brengen voor het nieuwe jaar.

Kransekage
Geen oliebollen, maar een toren van marsepeinringen: de kransekage. Dit feestelijke gebak wordt samen met champagne gegeten na middernacht.

Nieuwjaarsduik
Op steeds meer plekken in Denemarken kun je op 31 december of 1 januari meedoen aan een frisse duik in de zee, fjord of een meer (nytårsdyp). Een leuke, nieuwe traditie voor wie durft!

Middernacht
Het aftelmoment in Denemarken wordt ook live uitgezonden op televisie en daarvoor worden de "Rådhusklokkerne" (de klokken van het stadshuis van Kopenhagen) gefilmt.

Verder valt het op dat de tradities per regio kunnen verschillen. Zo eten ze in Midt-Jylland nytårspølser (de bekende Deense rode worstjes) en in Zuid-Jutland eten ze boerenkool met gekookte ham. Over het algemeen wordt er veel ossenhaas en/of kabeljauw gegeten. Vaak wat luxere gerechten waar men echt een hele avond aan het eten is.

Vuurwerk: regels en gewoontes

Belangrijk voor Nederlanders om te weten: Deense vuurwerkregels zijn vrij streng in sommige opzichten dus houd je goed aan de regels en verdiep je in de locale richtlijnen.

Wanneer mag vuurwerk worden verkocht?
Verkoop van consumenten vuurwerk mag meestal vanaf 15 december tot oudjaarsdag.

Wanneer mag je vuurwerk afsteken?
Sinds 2024 is vuurwerk afsteken alleen toegestaan op 31 december en 1 januari tot middernacht (of tot 24 uur).
Buiten deze periode is vuurwerk voor privépersonen meestal verboden.

CE-keurmerk / veiligheid
Vuurwerk moet CE-gecertificeerd zijn; er zijn regels voor hoeveel krudt (“NEM”, Netto Explosivstof Mængde) je mag vervoeren of opslaan.

Afstand tot gebouwen, dieren, etc.
Er zijn veiligheidsafstanden: bijvoorbeeld zekere afstanden tot gebouwen (rietgedekte daken), natuurgebieden (heide, naaldbomen) en dierenverblijven (stallen). Bij wind worden de afstanden soms vergroot. Raketten mogen niet vlakbij openingen (zoals ramen of deuren) van gebouwen worden afgevuurd.

Hoeveel vuurwerk mag men hebben of vervoeren
Maximaal 5 kg NEM vuurwerk in eigen bezit / auto voor privégebruik.

Leeftijdsgrenzen
Je moet vaak 18 jaar zijn voor de “zwaardere” vuurwerk-soorten; lichtere items (“helårsfyrværkeri”, zoals "tafelbommetjes", sterretjes en knalerwten) mag soms vanaf 15 jaar.

Gemeentelijke uitzonderingen
In sommige plaatsen gelden aanvullende of strengere regels (bijvoorbeeld bij droogte of nabij risicogebieden). Soms worden bepaalde vuurwerkshows door professionals georganiseerd. Check altijd de locale regels of informeer bij de verhuurder van het vakantiehuisje.

Voor meer informatie verwijs ik je graag naar de website van de Deense overheid over vuurwerkregels. Hier kan ook per gemeente terugvinden of er speciale, locale regels zijn.

Tips voor Oud & Nieuw in een Deens vakantiehuis

Geniet van de rust: veel vakantiehuizen liggen in de natuur, ideaal voor een rustige jaarwisseling.
Let op vuurwerkregels: vraag bij aankomst of vuurwerk is toegestaan.
Maak het gezellig: neem feestelijke versiering, spelletjes en lekkere hapjes mee.
Doe mee met de tradities: kijk de toespraak, bak (of koop) een kransekage en spring om middernacht het nieuwe jaar in!
Honden en kleine kinderen: een vakantiehuisje is vaak rustiger dan thuis, ideaal als je huisdieren of jonge kinderen hebt die bang zijn voor vuurwerk.
Deense tradities: Overweeg om mee te doen aan lokale Oud&Nieuw activiteiten, of via platforms zoals Nytårsvenner.dk ("nieuwjaarsvrienden") als je alleen reist of zin hebt in gezelschap.